Ο Θεός και το νόημα Του στο Ισλάμ

Source: Αχμαντ Ελντιν

Είναι γνωστό το γεγονός ότι κάθε γλώσσα έχει έναν η και περισσότερους όρους που χρησιμοποιεί για τον χαρακτηρισμό του «Θεού». Συχνά όμως αυτό το ένα όνομα χρησιμοποιούταν και για μικρότερες θεότητες. Η κατάσταση όμως με την λέξη « Αλλάχ» αποτελεί το ιδιαίτερο και το αποκλειστικό όνομα του Θεού, στα αραβικά. Δεν υπάρχει τίποτα άλλο που να μπορεί να ονομαστεί « Αλλάχ». Το όνομα «Αλλάχ» δεν έχει ούτε πληθυντικό, ούτε γένος, ούτε υποκοριστικό. Αυτό δείχνει την ιδιαιτερότητα του ονόματος «Αλλάχ», συγκριτικά με τις αντίστοιχες λέξεις όπως η λέξη «Θεός» που έχει πληθυντικό «θεοί», θηλυκό «θεά», και υποκοριστικό «θεούλης». Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον να παρατηρηθεί ότι η λέξη «Αλλάχ» αποτελεί το ιδιαίτερο όνομα του Θεού και στην Αραμαικη, αδελφή της Αραβικής, που ήταν η γλωσσά του Ιησού Χριστού.

Η πίστη στον Έναν αληθινό Θεό είναι αποτέλεσμα του Ισλαμικού μονοθεϊσμού.

Για τον Μουσουλμάνο ο Αλλάχ είναι ο Παντοδύναμος, ο Δημιουργός, και ο Τροφοδότης των πάντων, που δεν παρομοιάζετε με τίποτε, και τίποτε δεν είναι παρόμοιο Του: είναι δηλαδή ασύγκριτος. Οι οπαδοί του Μωάμεθ τον είχαν κάποτε ρωτήσει για τον Θεό, η απάντηση όμως ηρθε απευθείας από τον ίδιο τον Θεό, σε ένα σύντομο κεφάλαιο(σούρα) του Κορανίου, που θεωρείτε σύνοψη για την Μοναδικότητα Του και θεμέλιο του Μονοθεϊσμού. Αυτό είναι το 112ο που καταγράφεται ως εξής:

Στο όνομα του ΑΛΛΑΧ του Παντελεήμονα, του Πολυεύσπλαχνου
1. Λέγε (Μουχάμμεντ!): Αυτός είν’ ο ΑΛΛΑΧ ο ένας και Μοναδικός,
2. ΑΛΛΑΧ, ο Αιώνιος, ο Απόλυτος (απ’ τον οποίον όλα τα πλάσματα έχουν ανάγκη).
3. Ποτέ δεν γέννησε, και ποτέ δεν γεννήθηκε,
Και δεν υπάρχει κανείς όμοιος Του ( Κοράνι 112:1-4)

Μερικοί μη Μουσουλμάνοι, νομίζουν ότι ο Θεός στην Ισλαμική αντίληψη είναι αυστηρός, κακός, και απαιτεί μόνο υπακοή, δεν αγαπάει, ούτε συγκινείται. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτε πιο εσφαλμένο από αυτήν την ιδέα. Φτάνει να μάθουμε ότι τα 113 κεφάλαια από τα 114 του Κορανίου αρχίζουν στερεότυπα με την γνωστή φράση « στο όνομα του Αλλάχ, του Παντελεήμονα του Πολυεύσπλαχνου». Εξαίρεση αποτελεί το ένατο κεφάλαιο( η μετάνοια), που δεν αρχίζει με τη φράση αυτή, παρατηρούμε όμως να περιέχεται στο 27ο κεφάλαιο και πιο συγκεκριμένα στο 30ο εδάφιο του.

Ο Θεός είναι επίσης και δίκαιος. Δεν αδικεί κανέναν. Ανταμείβει τους αγαθοεργούς που είναι θεοσεβείς, ως εκδήλωση της ευχαρίστησης Του. Αντίθετα τους κακοποιούς και αμαρτωλούς τους τιμωρεί κατάλληλα. Πράγματι η Θεία ευσπλαχνία εκδηλώνεται ολοφάνερα στην απόλυτη δικαιοσύνη Του. Οι καλοί δεν πρέπει να έχουν την ίδια μεταχείριση με τους κακούς, εφόσον ο Θεός είναι δίκαιος. Η αναμονή της ίδιας τύχης και για τις δυο αντίθετες εικόνες προσβάλει την ίδια την πίστη στον Θεό και της Ημέρας Κρίσης και κατά συνέπεια ανατινάζει κάθε προσπάθεια για ηθική και κοινωνική ζωή σε αυτόν τον κόσμο. Τα εξής Κορανικα εδάφια είναι αρκετά σαφή και ευθέα.

Βέβαια, για τους Ενάρετους
υπάρχουν – στον Κύριο τους – Κήποι των
απολαύσεων.
Μήπως – τότε – θα μεταχειριστούμε (τους Μουσουλμάνους) υποταγμένους στη θέληση του ΑΛΛΑΧ, σαν τους εγκληματίες;
Τι συμβαίνει μ’ εσάς; Πώς δικάζετε; ( Κοράνι 68: 34-36)

Το Ισλάμ δεν επιτρέπει να παρομοιαστει ο Θεός με κανέναν από τα πλάσματα Του, ούτε υποστηρίζει τον ισχυρισμό ότι ο Θεός επιλέγει ορισμένα άτομα η έθνη, βάσει πλούτου, εξουσίας η φυλής. Μια είναι η βασική αρχή του Ισλάμ « όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι». Οι άνθρωποι μπορούν να διακριθούν και να κερδίσουν την ευμένεια του Θεού μόνο με την σωστή πίστη και πράξη.

Ο Θεός είναι ελεύθερος από τα ανθρώπινα ελαττώματα, γιαυτό, η ιδέα, π.χ ότι αναπαύθηκε την εβδόμη μέρα της δημιουργίας, η ότι πάλεψε ο Θεός με έναν από τους στρατιώτες του, η ότι του άρεσε να βασανίζει, η ότι ενσαρκώθηκε σε κάποιο άνθρωπο η το αντίθετο, τέτοιες ιδέες θεωρούνται από ισλαμικής απόψεως βλασφημίες.

Η αποκλειστική χρήση του ονόματος Αλλάχ ως ιδιαίτερο όνομα του Θεού, αποδεικνύει τη σημασία που δίνει το Ισλάμ στην αγνή πίστη στο Θεό, που είναι η ουσία του κηρύγματος όλων των προφητών. Γι αυτόν τον λογο το Ισλάμ θεωρεί ότι κάθε συσχέτιση οποιασδήποτε θεότητας η προσωπικότητας με το Θεό αποτελεί ένα θανάσιμο σφάλμα που δεν συγχωρείται ποτέ, παρά το γεγονός ότι ο Θεός μπορεί να συγχωρεί τα πάντα.

Ο Θεός πρέπει να είναι διαφορετικός στην ουσία, από τα πλάσματα που δημιουργεί, επειδή εάν είναι όμοιος τους στην ουσία τότε θα ήταν και αυτός πρόσκαιρος, και κατά συνέπεια θα χρειαζόταν ο ίδιος κάποιο δημιουργό. Αυτό σημαίνει ότι δεν του μοιάζει τίποτα. Και εφόσον δεν είναι πρόσκαιρος, τότε είναι αιώνιος.

Αλλά εάν είναι αιώνιος, δεν γεννάται από τίποτε, και εφόσον δεν γεννάται από τίποτα, αυτό σημαίνει ότι τίποτα δεν του προκαλεί συνέχεια της ύπαρξης Του άρα είναι αυτόνομος.

Είναι αυτάρκης και αυτόνομος, η με τη χρήση του κορανικου όρου « αλκαγιουμ». Ο Δημιουργός δεν δημιουργεί μόνο με την έννοια ότι δίνει ύπαρξη, αλλά επιπλέον τη διατηρεί για ορισμένο χρονικό διάστημα και ύστερα επιτρέπει τη φθορά και το θάνατο.

Είναι το απόλυτο αίτιο για ότι συμβεί:

Ο ΑΛΛΑΧ είναι ο Δημιουργός του σύμπαντος, και είναι για κάθε τι ο Κηδεμών.
Κατέχει τα κλειδιά των ουρανών και της γης.( Κοράνι 39:62-63)
Δεν υπάρχει κανένα (κινούμενο) πλάσμα πάνω στη γη που η συντήρηση του (η τύχη του) να μην εξαρτάται απ’ τον ΑΛΛΑΧ. Γνωρίζει τον τόπο της οριστικής του διαμονής και για πόσο θα μένει σ’ αυτόν. Όλα (αυτά) είναι καταγραμμένα σε ολοφάνερο βιβλίο.(Κοράνι 11:6)

Ιδιότητες του Θεού

Εφόσον ο Θεός είναι αθάνατος και αιώνιος, έτσι είναι και οι ιδιότητες του Θεού. Ο Θεός ούτε χάνει ούτε κερδίζει νέες ιδιότητες διότι είναι τέλειος. Τέλειες είναι και οι ιδιότητες του. Το ερώτημα είναι, κατά πόσον είναι δυνατό να συνυπάρχουν, περσότεροι από έναν θεό, με τις ίδιες απόλυτες ιδιότητες; Δηλαδή μήπως γίνεται να συνυπάρχουν ταυτόχρονα δυο απόλυτα παντοδύναμοι δημιουργοί Θεοί; Εάν σκεφτούμε καλά, έστω για μια στιγμή θα καταλήξουμε στο ότι αυτό είναι αδύνατο. Το Κοράνι συνόψισε αυτό το δίλημμα στο εξής εδάφιο:

Δεν πήρε (= δεν γέννησε) ο ΑΛΛΑΧ ένα γιο, και δεν ήταν μαζί Του κανένας θεός. Αν ήταν έτσι, κάθε θεός θα πήγαινε με ότι είχε δημιουργήσει, και μερικοί θα ήθελαν να υψωθούν (να κυριαρχήσουν) πάνω από τους άλλους ! Δόξα στον ΑΛΛΑΧ! (Μακριά απ’ Αυτόν) ότι (ψευτιές) Του αποδίδουν! ( Κοράνι 23:91)

Η Μοναδικότητα Του Θεού

Το Κοράνι μας εφιστά την προσοχή στην πλαστότητα των άλλων λεγομένων «θεών» και απευθύνει ένα ερώτημα στους ειδωλολάτρες: « Είναι δυνατό να λατρέψετε τα χειροποίητα σας είδωλα, η μήπως να τα έχετε προστάτες; Οι προστάτες σας είναι τόσο ανίκανοι, ώστε δεν μπορούν να προστατέψουν ούτε τους ιδίους τους εαυτούς τους» Για τους λάτρεις των ουράνιων σωμάτων είχε αναφερθεί ως παράδειγμα το περιστατικό του Αβρααμ:

(Ανάφερε ω Μωχάμμεντ), όταν ο Αβραάμ είπε στον πατέρα του τον Αζαρ: “Μήπως παίρνεις τα είδωλα για θεούς; Εγώ σας βλέπω εσένα και το λαό σου σε φανερή πλάνη”.
Κι έτσι δείξαμε στον Αβραάμ τα σημεία που δείχνουν την κυριαρχία του ΑΛΛΑΧ στους ουρανούς και στη γη, και για να γίνει ένας απ’ τους βαθύτατα πιστούς.
Κι όταν τον σκέπασε πάνω του η νύχτα, είδε ένα αστέρι, κι Είπε: “Αυτό είν’ ο Κύριος μου”. Όταν όμως έδυσε είπε: “Δεν αγαπώ αυτούς τους θεούς που δύουν”.
Κι Όταν είδε το φεγγάρι ν’
ανατέλλει με μεγαλειότητα, είπε: “Αυτό
είν’ ο Κύριος μου”. Όταν όμως έδυσε,
είπε: “Αν δεν με καθοδηγήσει ο Κύριος
μου, θα βρεθώ στα σίγουρα μαζί με τους
παραστρατημένους”.
Κι όταν είδε τον ήλιο ν’ ανατέλλει
με λαμπρότητα, είπε: “Αυτός είν’ ο Κύριος
μου, είν’ ο μεγαλύτερος απ’ όλα”. Όταν
όμως έδυσε είπε: “Ω! λαέ μου! είμαι στ’
αλήθεια αθώος απ’ ό,τι συνεταιρίζετε με
τον ΑΛΛΑΧ.
Εστρεψα τον εαυτό μου με
αφοσίωση προς την λατρεία του ΑΛΛΑΧ,
ο οποίος έπλασε τους ουρανούς και τη
γη. Αποφεύγω την πλάνη σκοπεύοντας
την αλήθεια και ποτέ δεν θα είμαι απ’
αυτούς που συνεταιρίζουν άλλους με τον
ΑΛΛΑΧ. (Κοράνι 6: 74-79)

Τα χαρακτηριστικά των πιστών

Για να είναι κανείς Μουσουλμάνος, και πραγματικά υπάκουος στο Θεό, είναι απαραίτητο να είναι μονοθεϊστής, να πιστεύει δηλαδή στον Έναν και Μοναδικό Θεό, με όλες τις ιδιότητες του, ως μόνο Δημιουργό του συμπαντος, ο Διατηρητης και ο Τροφοδότης των πάντων. Η τέτοια πιστή, Ισλαμικά ονομάζεται « Ταουχιντ Αλ ρουμπουμπια» δηλαδή η μοναδικότητα στην κυριότητα, πίστη που δεν είναι αρκετή μόνη της. Αρκετοί ειδωλολάτρες πιστεύουν ότι μόνο ο ανώτερος Θεός μπορεί να κάνει τα πάντα, αλλά αυτό δεν τους κάνει πιστούς η Μουσουλμάνους. Άρα κάτι άλλο πρέπει να προστεθεί, αυτό είναι το «Ταουχιντ αλ ουλουχια» δηλαδή η μοναδικότητα στη θεότητα που είναι το δεύτερο σκέλος του μονοθεϊσμού. Σημαίνει ότι ο μόνος που είναι άξιος λατρείας είναι ο Θεός, και κατά συνέπεια δεν πρέπει να λατρευτεί τίποτε εκτός απ αυτόν.

Αφού αποκτά κανείς αυτή την γνώση για το Μοναδικό και Αληθινό Θεό, πρέπει σταθερά να πιστέψει σε Αυτόν, και να μην αφήνει τίποτε να τον εκτροχιάση από αυτή την πίστη.

Όταν εγκαθίσταται η πίστη στην καρδιά, προκαλεί μια ορισμένη διανοητική κατάσταση που οδηγεί σε συγκεκριμένες πρακτικές εφαρμογές. Ο συνδυασμός αυτής της διανοητικής κατάστασης και των πρακτικών εφαρμογών, αποτελεί την απόδειξη της σωστής πίστης. Ο προφήτης Μωάμεθ είπε « η πίστη είναι αυτό που έμεινε στην καρδιά, και επαληθεύτηκε στην πράξη»

Το πιο σημαντικό μεταξύ άλλων είναι το αίσθημα της ευγνωμοσύνης προς το Θεό, που μπορεί να χαρακτηριστεί ως ουσία της λατρείας (ιμπαντατ)

Το αίσθημα της ευγνωμοσύνης προς το Θεό είναι τόσο απαραίτητο, ώστε ο αγνώμων καλείτε άπιστος(καφιρ), αυτός ο οποίος αρνειται δηλαδή την ύπαρξη του Θεού παρά τις διάφορες αποδείξεις.

Ο πιστός αγαπά και ευχαριστεί τον Θεό για τα απεριόριστα αγαθά που του χάρισε. Αισθάνεται πάντα ότι τα καλά του έργα, είναι ελλειμματικά γιαυτο είναι πάντα ανήσυχος μήπως θα τιμωρηθεί από τον Θεό σύντομα η αργότερα, είναι πάντα θεοφοβούμενος. Παραδίδεται σε Αυτόν και Τον υπακούει αδιαμαρτύρητα. Δεν είναι δυνατόν να φθάσει κανείς την τέτοια πνευματική κατάσταση χωρίς να επικοινωνεί συνέχεια με τον Θεό μέσω προσευχής. Για να έχει κανείς τόσο γερή πίστη, πρέπει να θυμάται πάντα τον Θεό, αλλιώς η πίστη του αυτή, συρρικνώνεται και τελικά αποσβήνεται.

Το Κοράνι για να κρατά ζωντανό το αίσθημα της ευγνωμοσύνης, επαναλαμβάνει τακτικά τις ιδιότητες του Θεού, σε διαφορά εδάφια, όπως τα ακόλουθα:

Αυτός είναι ο ΑΛΛΑΧ, και – εκτός απ’ Αυτόν δεν υπάρχει άλλος θεός, που γνωρίζει (τα πάντα), μυστικά και φανερά. Είναι Φιλάνθρωπος κι Ελεήμονας.
Αυτός είναι ο ΑΛΛΑΧ, και – εκτός απ’ Αυτόν δεν υπάρχει άλλος θεός. Ο Κυρίαρχος, ο Πανάγιος, η Ειρήνη (και της Τελειότητας), Δωρητής, ο Ηγεμών, της Πίστης, (ο Σωτήρας από κάθε Κίνδυνο) ο Παντοκράτωρ, ο Ανίκητος, ο Ύψιστος, Πάντα Νικηφόρος, ο ΑΑΑΑΧ είναι ανώτερος από τα όσα συνεταιριζουν μ’ Αυτόν.

Αυτός είναι ο ΑΛΛΑΧ ο
Δημιουργός, που έβγαλε τα πράγματα στην
ύπαρξη και έδωσε τη μορφή τους. Σ’ Αυτόν
ανήκουν τα ωραιότερα (αξιότερα)
Ονόματα. Οτιδήποτε υπάρχει στους
ουρανούς και στη γη υμνεί τη Δόξα Του.
Και είναι ο Ανίκητος, ο Πάνσοφος ( Κοράνι 59:22-24)

Ο ΑΛΛΑΧ! Δεν υπάρχει κανένας
άλλος θεός παρά μονάχα Αυτός, Έχει
αιώνια ζωή, και προσέχει, για πάντα, όλο
τον κόσμο. Η αδράνεια δεν μπορεί να
Τον κυριεύσει, ούτε ο ύπνος. Δικά Του
είναι όλα όσα υπάρχουν στους ουρανούς
και στη γη. Ποιος είναι λοιπόν εκείνος
που μπορεί να μεσολαβήσει κοντά Του,
αν δεν του το επιτρέψει; “Γνωρίζει ό,τι
υπήρχε πριν και ό,τι θα υπάρχει μετά απ’
αυτούς. Κι ούτε μπορούν να συλλάβουν
τίποτε απ’ ό,τι γνωρίζει Αυτός εκτός
εκείνου που Αυτός θα θελήσει. Ο Θρόνος
Του περιέχει τους ουρανούς και τη γη
και δεν αισθάνεται κόπο, φυλάγοντας τα
- και συντηρώντας τα. Γιατί είναι ο
Ύψιστος, ο Μέγιστος ( Κοράνι 2:255)

Ω! Οπαδοί της Βίβλου! Μη κάνετε
κατάχρηση της θρησκείας σας, και μη
λέτε για τον ΑΛΛΑΧ τίποτε άλλο, παρά
μόνο την αλήθεια. Ο Χριστός Ιησούς, ο
γιος της Μαριάμ, δεν είναι περισσότερο
από Απόστολος του ΑΛΛΑΧ, κι ο Λόγος
Του προς τη Μαριάμ, κι ένα Πνεύμα
απ’ Αυτόν (τον ΑΛΛΑΧ). Πιστεύετε
λοιπόν στον ΑΛΛΑΧ και στους
Αποστόλους Του και μη λέτε “Τριάδα”.
Παραιτηθείτε, θα είναι το καλύτερο για
σας. Γιατί ο ΑΛΛΑΧ είναι ο Θεός. Ας
είναι δοξασμένος. Μεγάλη η Αξιοπρέπεια
Του, προ παντός απ’ το να έχει παιδί. Σ’
Αυτόν ανήκουν όσα βρίσκονται στους
ουρανούς και στη γη. Κι αρκεί ο ΑΛΛΑΧ
για ρυθμιστής των υποθέσεων ( Κοράνι 4:171)